Tác hại của thuốc lá lên xương: Hiểm họa âm thầm gây loãng xương và gãy xương
Mối liên hệ giữa thói quen hút thuốc lá và tình trạng suy giảm sức khỏe xương khớp đã được cảnh báo từ năm 1976. Đến năm 1993, các nghiên cứu tổng hợp đầu tiên đã chỉ ra rằng hút thuốc lá làm gia tăng đáng kể nguy cơ gãy đầu trên xương đùi. Gần đây, các nghiên cứu chuyên sâu từ TS. Law (Anh) đã đưa ra những bằng chứng thuyết phục về tác động tiêu cực, trực tiếp của thuốc lá lên mật độ xương (MĐX) và nguy cơ gãy xương đùi ở người lớn tuổi.
Thuốc lá làm suy giảm mật độ xương nghiêm trọng theo tuổi tác
Qua tổng hợp 29 nghiên cứu lâm sàng trên 2.156 người hút thuốc và 9.705 người không hút thuốc, các nhà khoa học đã phát hiện những sự thật đáng lo ngại. Mặc dù ở phụ nữ chưa mãn kinh chưa thấy sự khác biệt rõ rệt, nhưng đối với phụ nữ đã mãn kinh, mật độ xương giảm đi đáng kể ở những người có thói quen hút thuốc.
Sự sụt giảm mật độ xương này tỷ lệ thuận với tuổi tác. Cứ sau mỗi 10 năm, mật độ xương của người hút thuốc lá lại giảm thêm 2% ở giai đoạn mãn kinh và giảm tới 6% khi chạm mốc 80 tuổi so với nhóm người không hút thuốc. Tình trạng mất xương diễn ra đồng đều ở các vị trí quan trọng như đầu trên xương đùi, xương gót và xương quay. Đáng chú ý, sự suy thoái này hoàn toàn do độc tố trong thuốc lá gây ra, độc lập với các yếu tố thể trạng như nhẹ cân hay lười vận động.
Bên cạnh đó, thời gian hút thuốc được xác định là có mức độ ảnh hưởng nguy hiểm hơn cả cường độ hút thuốc. Những người hút thuốc lâu năm lớn tuổi là đối tượng chịu tổn thương xương khớp nặng nề nhất. Các nghiên cứu trên diện rộng tại Mỹ và Nhật Bản với hàng ngàn người tham gia ở độ tuổi từ 51-82 đều đồng loạt khẳng định điều này.
Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ gãy xương do loãng xương
Tác hại của thuốc lá lên xương thể hiện rõ nhất qua tỷ lệ gãy xương tăng vọt theo độ tuổi:
- Từ tuổi 50 trở đi, nguy cơ gãy xương ở phụ nữ hút thuốc tăng 1,17 lần ở tuổi 60; tăng 1,41 lần ở tuổi 70 và đạt mức báo động 1,71 lần ở tuổi 90.
- Tỷ lệ gãy xương đùi tích lũy ở tuổi 85 ở người hút thuốc là 19%, cao hơn nhiều so với mức 12% ở người không hút thuốc. Khi bước sang tuổi 90, tỷ lệ này vọt lên 37% so với 22%.
- Hút thuốc lá là thủ phạm trực tiếp gây ra 13% số ca gãy đầu trên xương đùi ở nữ giới.
Một nghiên cứu theo dõi kéo dài 12 năm trên 116.229 phụ nữ cho thấy, việc hút thuốc lá làm tăng nguy cơ gãy xương đùi lên 1,3 lần. Nếu hút trên 25 điếu mỗi ngày, nguy cơ này sẽ tăng vọt lên 1,6 lần. Ngoài ra, thói quen này còn làm tăng nguy cơ gãy xương cột sống lên gấp 2,3 đến 2,8 lần.
Hệ lụy kéo dài ngay cả khi đã cai thuốc lá
Độc tính của thuốc lá tồn tại rất dai dẳng trong cơ thể. Nghiên cứu trên 35.767 người của tác giả Forsen cho thấy nguy cơ gãy đầu trên xương đùi vẫn ở mức cao từ 5 đến 10 năm sau khi bệnh nhân đã ngừng hút thuốc. Phải mất tới hơn 10 năm cai thuốc hoàn toàn, nguy cơ này mới bắt đầu giảm dần về mức an toàn.
Hơn thế nữa, tác động phá hủy xương của thuốc lá ở nữ giới còn diễn ra dai dẳng hơn nam giới. Sau 5 năm dừng hút thuốc, nguy cơ gãy xương ở nam giới đã bắt đầu thuyên giảm, trong khi ở nữ giới hầu như không ghi nhận sự cải thiện nào trong giai đoạn đầu này.
Cơ chế phá hủy xương khớp của khói thuốc lá
Thuốc lá tàn phá hệ xương khớp thông qua các cơ chế sinh học phức tạp:
- Tác động trực tiếp: Dioxin – một hóa chất cực độc trong khói thuốc – ngăn cản và làm suy giảm nghiêm trọng quá trình tái tạo xương mới.
- Kháng Estrogen: Thuốc lá làm bất hoạt hormone estrogen (estradiol) tại gan, chuyển hóa chúng thành các chất không có hoạt tính, đồng thời thúc đẩy quá trình mãn kinh đến sớm hơn, làm mất đi màng bảo vệ xương tự nhiên của cơ thể phụ nữ.
- Giảm hấp thụ dinh dưỡng: Thuốc lá làm giảm khả năng hấp thụ canxi tại ruột và cản trở quá trình chuyển hóa vitamin D, dẫn đến thiếu hụt vitamin D trong máu.
- Tăng nguy cơ té ngã: Việc suy giảm thể lực và ảnh hưởng hệ thần kinh do thuốc lá làm tăng tần suất té ngã, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến chấn thương gãy xương.
Tóm lại, hút thuốc lá là tác nhân hàng đầu tàn phá mật độ xương và gây loãng xương nghiêm trọng. Dù quá trình phục hồi sau cai thuốc đòi hỏi nhiều thời gian, việc dừng hút thuốc lá càng sớm là giải pháp duy nhất giúp bạn bảo vệ hệ xương khớp khỏi những biến chứng gãy xương nguy hiểm trong tương lai.
Originally posted 2010-12-30 11:23:16.
