Đau bụng ở trẻ em là một triệu chứng phổ biến, nhưng đôi khi đó lại là hồi chuông cảnh báo những căn bệnh ngoại khoa nguy hiểm. Các bệnh lý như lồng ruột, viêm ruột thừa, hay viêm ruột hoại tử nếu không được phát hiện sớm và can thiệp phẫu thuật kịp thời có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ. Dưới đây là những chứng đau bụng cấp cứu khẩn cấp ở trẻ em mà cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan.
1. Lồng ruột cấp tính ở trẻ nhũ nhi
Lồng ruột cấp tính là căn bệnh thường gặp ở những bé trai bụ bẫm, đặc biệt là trong độ tuổi từ 3 đến 7 tháng. Bệnh có xu hướng gia tăng khi thời tiết chuyển mùa, nhất là lúc đón nhận những đợt gió mùa đông bắc đầu tiên. Triệu chứng điển hình là trẻ đang chơi ngoan bỗng đột ngột ưỡn người khóc thét dữ dội, bỏ bú, da mặt tái nhợt và nôn mửa liên tục. Sau vài giờ, trẻ sẽ đi ngoài ra chất nhầy lẫn máu màu đỏ sẫm hoặc như bã trầu. Nếu được đưa đến bệnh viện sớm trong những giờ đầu, bác sĩ có thể tháo lồng bằng phương pháp bơm hơi an toàn và hiệu quả. Việc chậm trễ sẽ dẫn đến hoại tử ruột, bắt buộc phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột bị hỏng, khiến quá trình hồi sức sau mổ cực kỳ phức tạp và nguy hiểm.
2. Viêm ruột thừa cấp tính
Viêm ruột thừa có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào của trẻ. Cơn đau bụng thường là dấu hiệu đầu tiên để nhận biết. Ban đầu, trẻ thường chỉ đau âm ỉ ở khu vực quanh rốn, nhưng khi khám, bác sĩ sẽ phát hiện điểm đau khu trú rõ rệt ở hố chậu phải. Đi kèm với đau bụng là tình trạng mệt mỏi, bỏ chơi, sốt nhẹ khoảng 38°C và buồn nôn hoặc nôn. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý: tuyệt đối không tự ý cho trẻ uống thuốc giảm đau hay kháng sinh tại nhà, vì điều này sẽ làm mờ các triệu chứng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán của bác sĩ. Nếu không mổ cấp cứu kịp thời, ruột thừa sẽ mưng mủ, hoại tử và vỡ vào ổ bụng gây viêm phúc mạc toàn thể, dễ dẫn đến tử vong do nhiễm trùng, nhiễm độc nặng.
3. Viêm ruột hoại tử cấp tính
Căn bệnh nguy hiểm này thường phổ biến ở trẻ em vùng nông thôn trong độ tuổi từ 6 đến 9 tuổi (đôi khi gặp ở nhóm 13-15 tuổi). Bệnh thường khởi phát đột ngột khi trẻ đang hoàn toàn khỏe mạnh, ngay sau một bữa ăn quá no hoặc ăn nhiều thực phẩm như lạc sống, khoai lang sống. Trẻ sẽ bị đau bụng dữ dội, nôn ra dịch mật xanh mật vàng (có khi nôn ra cả giun), bụng chướng căng và đi ngoài ra máu có mùi thối khắm đặc trưng. Trẻ nhanh chóng rơi vào trạng thái lờ đờ, vật vã, da mặt nhợt nhạt hốc hác, đầu chi lạnh và tím tái. Khi phát hiện các dấu hiệu này, cần nhanh chóng chuyển trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại gần nhất để cấp cứu cứu sống trẻ.
4. Các biến chứng nguy hiểm do giun
Mặc dù hiện nay tỷ lệ nhiễm giun đã giảm, nhưng các biến chứng do giun vẫn vô cùng nguy hiểm:
- Viêm ruột thừa do giun: Thường xảy ra sau khi trẻ uống thuốc tẩy giun (đặc biệt là loại thuốc quả núi cũ). Giun chui vào ruột thừa gây viêm với các biểu hiện tương tự viêm ruột thừa thông thường. Nếu không mổ kịp, giun sẽ đục thủng ruột thừa, chui ra ổ bụng gây viêm phúc mạc nặng nề.
- Tắc ruột do giun: Khi số lượng giun quá nhiều, chúng sẽ cuộn lại thành búi gây tắc nghẽn đường ruột. Khi sờ vào bụng trẻ, có thể cảm nhận rõ một khối búi giun chặt cứng như bó đũa dưới tay.
5. Áp-xe gan do giun
Biến chứng này thường gặp ở trẻ từ 18 tháng đến 4 tuổi. Triệu chứng nổi bật là sốt kéo dài (thường sốt cao về chiều), trẻ sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, xanh xao, gan to đau khi ấn. Trước khi khởi phát bệnh khoảng 2 tuần đến 1 tháng, trẻ thường có tiền sử đau bụng dữ dội kiểu chổng mông, nôn ra giun và sốt cao liên tục suốt ngày đêm. Đây là tình trạng nguy hiểm cần điều trị ngoại khoa kết hợp kháng sinh tích cực.
Originally posted 2012-04-25 23:05:24.
