Viêm khớp phản ứng là gì? Tìm hiểu chứng viêm khớp không do vi khuẩn
Chứng viêm khớp có thể xuất hiện sau một đợt nhiễm khuẩn ở một cơ quan ngoài khớp, chẳng hạn như hệ tiết niệu – sinh dục hoặc hệ tiêu hóa. Y học gọi đây là viêm khớp phản ứng (hay viêm khớp vô khuẩn). Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh lý này có thể kéo dài dai dẳng, gây ra nhiều khó khăn và đau đớn cho người bệnh.
Viêm khớp phản ứng là một bệnh lý viêm khớp vô khuẩn mang tính hệ thống. Điểm đặc trưng của bệnh là gây tổn thương cả ở khớp lẫn một số cơ quan ngoài khớp như viêm kết mạc mắt, viêm niệu đạo, viêm đại tràng, viêm cầu thận… Bệnh thường khởi phát ở lứa tuổi từ 20 đến 40, rất hiếm gặp ở trẻ em và người cao tuổi. Trong đó, nam giới là đối tượng chiếm ưu thế với tỉ lệ lên đến 2/3 tổng số bệnh nhân.
Cơ chế bệnh sinh và nguyên nhân gây viêm khớp phản ứng
Cho đến nay, cơ chế bệnh sinh chính xác của viêm khớp phản ứng vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa gần đây chỉ ra rằng, đây là nhóm bệnh lý trung gian miễn dịch có liên quan mật thiết đến sự hiện diện của một số loại vi khuẩn như Chlamydia trachomatis, Salmonella, Yersinia…
Biểu hiện lâm sàng phổ biến của bệnh
Biểu hiện của viêm khớp phản ứng cực kỳ phong phú và diễn tiến ở nhiều mức độ khác nhau, bao gồm:
- Viêm các khớp ngoại biên: Tổn thương chủ yếu tập trung ở chi dưới và có tính chất không đối xứng. Phổ biến nhất là tình trạng viêm khớp gối và viêm khớp bàn cổ chân.
- Đau vùng cột sống: Người bệnh thường xuyên bị đau vùng cột sống thắt lưng, đau vùng chậu hông ở một hoặc cả hai bên.
- Viêm phần mềm quanh khớp: Xuất hiện viêm dây chằng, viêm cân cơ, các điểm bám gân và bao khớp (như gân gót Achilles). Đặc biệt là dấu hiệu ngón tay hoặc ngón chân sưng to, đỏ ửng trông giống như “khúc dồi”.
- Các tổn thương ngoài khớp khác: Viêm niêm mạc mắt, viêm niêm mạc đường tiết niệu hoặc tiêu hóa thường xuất hiện từ 4-8 tuần sau đợt nhiễm trùng ban đầu.
Thống kê cho thấy, có khoảng 50-70% bệnh nhân có tiền sử viêm nhiễm đường tiết niệu – sinh dục hoặc đường tiêu hóa trước đó. Ngoài ra, khoảng 20-30% ca bệnh có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý về cột sống, điển hình nhất là viêm cột sống dính khớp.
Phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị hiệu quả
Hiện tại, y học vẫn chưa có xét nghiệm đặc hiệu riêng biệt để chẩn đoán xác định viêm khớp phản ứng. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào các tiêu chuẩn lâm sàng (như viêm khớp ngoại biên, đau cột sống thắt lưng, tổn thương ngoài khớp…), kết hợp với xét nghiệm tốc độ máu lắng, xét nghiệm tìm vi khuẩn và khai thác tiền sử bệnh lý của bệnh nhân.
Bệnh viêm khớp phản ứng hoàn toàn có thể tự giới hạn và khỏi hẳn, không để lại bất kỳ di chứng nào nếu được phát hiện, chẩn đoán và điều trị đúng phác đồ kịp thời. Tuy nhiên, có khoảng 10-20% trường hợp bệnh tiến triển thành mạn tính với nhiều đợt tái phát liên tục. Điều này làm suy giảm nghiêm trọng chức năng vận động của khớp cũng như ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.
Vì mức độ nặng nhẹ của viêm khớp phản ứng ở mỗi bệnh nhân là hoàn toàn khác nhau, việc điều trị cần có sự thăm khám trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa để xây dựng liệu pháp cá nhân hóa phù hợp nhất với tình trạng lâm sàng thực tế.
Originally posted 2011-03-28 01:48:31.
