Bỗng dưng méo mồm, liệt mặt sau khi ngủ dậy là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm của bệnh lý liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Việc phát hiện sớm và xử trí đúng cách quyết định khả năng phục hồi hoàn toàn của khuôn mặt.
Một buổi sáng thức dậy, anh Tô Khắc Bình (gần 40 tuổi, giáo viên tại Lái Thiêu, Bình Dương) đột ngột cảm thấy cơ mặt tê buốt. Khi soi gương, anh bàng hoàng phát hiện miệng mình bị kéo lệch hẳn sang một bên, cơ mặt cứng đờ và một bên mắt không thể nhắm kín.
Nghĩ rằng bản thân chỉ bị trúng gió thông thường, người nhà lập tức tiến hành cạo gió, giật gió cho anh. Tuy nhiên, tình trạng biến dạng khuôn mặt vẫn không hề thuyên giảm. Một tuần sau, trước sự co giật liên tục của các cơ mặt, anh Bình mới tìm đến Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) để thăm khám.
Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán anh bị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Do tự ý điều trị sai cách và nhập viện quá muộn, anh phải gánh chịu di chứng liệt mặt vĩnh viễn.

Bác sĩ Nguyễn Thi Hùng (Bệnh viện Nguyễn Tri Phương) cho biết, trường hợp của anh Bình vô cùng đáng tiếc. Nếu bệnh nhân đến bệnh viện sớm hơn trong vòng 3 ngày đầu kể từ khi khởi phát, khả năng chữa khỏi hoàn toàn là rất cao.
Theo y khoa, liệt mặt ngoại biên (hay hội chứng Bell’s Palsy) xảy ra khi dây thần kinh điều khiển cơ mặt bị viêm, sưng tấy và bị chèn ép trong ống xương hẹp. Bệnh phổ biến ở mọi lứa tuổi từ 15 đến 60. Khi cơ thể nhiễm siêu vi hoặc gặp lạnh đột ngột, dây thần kinh số 7 sưng phù, gây mất đi lớp màng bọc bảo vệ, làm gián đoạn tín hiệu truyền dẫn dẫn đến liệt cơ mặt.
Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh bao gồm: phụ nữ mang thai, người bị tiểu đường, cảm cúm, suy giảm miễn dịch hoặc đang điều trị bằng corticoid. Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột với các biểu hiện: yếu một bên mặt, khó cười nói, chảy nước mắt, nước dãi không kiểm soát, mất vị giác và đau nhức vùng sau tai.
Khi phát hiện người thân bị méo miệng, liệt mặt, đặc biệt là người có tiền sử cao huyết áp, tuyệt đối không được tự ý cạo gió. Hành động này không những làm mất đi thời gian vàng cấp cứu mà còn có thể gây giãn mạch, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu não. Thay vào đó, hãy cho uống thuốc hạ áp (nếu có chỉ định) và đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất.
Bác sĩ Hùng nhấn mạnh, khoảng 75% số ca liệt dây thần kinh số 7 do lạnh có thể chữa khỏi hoàn toàn sau 4-6 tuần nếu được điều trị đúng cách trong 3 ngày đầu. Ngược lại, việc chậm trễ sẽ dẫn đến những biến chứng nặng nề như viêm loét giác mạc, co giật nửa mặt hoặc co cứng cơ mặt không thể phục hồi.
Để phòng ngừa hiệu quả căn bệnh này, mọi người cần chú ý tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột, giữ ấm phòng ngủ vào mùa lạnh. Tăng cường sức đề kháng bằng cách tập thể dục đều đặn, ăn uống khoa học, bổ sung nhiều rau xanh, vitamin C và luôn đeo khẩu trang khi ra ngoài để tránh nhiễm khuẩn.
| Khi xuất hiện triệu chứng liệt mặt, cần đi khám ngay để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm như tai biến mạch máu não, u não hay chấn thương sọ não.
Để bảo vệ mắt không bị khô và tránh viêm loét giác mạc, người bệnh nên đeo kính râm có lót gạc sạch, nhỏ mắt hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý NaCl 0,9%. Quá trình điều trị liệt mặt thường kết hợp giữa dùng thuốc nội khoa và các phương pháp vật lý trị liệu, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt theo chỉ định của bác sĩ. |


