Dù đã chuẩn bị tinh thần và khởi động kỹ lưỡng, chấn thương thể thao vẫn là điều khó tránh khỏi khi vận động. Hãy cùng trang bị kiến thức về các loại chấn thương cơ bản thường gặp để biết cách nhận biết và sơ cứu kịp thời, đúng cách nhé!
Có vô vàn nguyên nhân dẫn đến chấn thương khi tập luyện, từ những bất ổn bên trong cơ thể như mất nước, quá tải tuần hoàn, đến các tác động ngoại lực như va chạm mạnh, té ngã. Thậm chí, trạng thái căng thẳng tâm lý trước các trận đấu quan trọng cũng là tác nhân gián tiếp gây ra tai nạn.
1. Các chấn thương liên quan đến cơ bắp
Giãn cơ: Đây là hiện tượng các sợi cơ bị kéo căng quá mức giới hạn cho phép. Bạn sẽ cảm thấy đau nhói tức thì nhưng không xuất hiện vết bầm tím và vẫn có thể cử động nhẹ nhàng. Phương pháp sơ cứu đầu tiên là chườm đá lạnh, sau đó thoa một lớp mỏng thuốc mỡ làm dịu vùng bị tổn thương.
Chườm đá và băng bó nhẹ nhàng tại vùng bị chấn thương.
Căng cơ: Tình trạng này xảy ra khi một vài sợi cơ đã bị đứt nhẹ. Cơn đau sẽ trở nên dữ dội hơn buộc bạn phải dừng ngay hoạt động. Vết bầm tím sẽ dần xuất hiện sau đó. Cách xử lý hiệu quả là chườm đá liên tục trong vòng 2 ngày đầu và tuyệt đối không được xoa bóp. Hãy nghỉ ngơi hoàn toàn, sau khoảng 15 ngày bạn có thể massage nhẹ nhàng và bắt đầu tập luyện trở lại.
Rách cơ: Nghiêm trọng hơn căng cơ, rách cơ là tình trạng số lượng lớn sợi cơ bị đứt, gây đau đớn tột cùng, thậm chí có thể dẫn đến ngất xỉu. Vết bầm tụ máu xuất hiện nhanh chóng và vùng chi bị thương hoàn toàn mất khả năng vận động. Trong trường hợp này, bạn cần giữ bất động tuyệt đối và đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ điều trị, tránh nguy cơ canxi hóa u máu nguy hiểm. Bạn chỉ nên tập luyện nhẹ nhàng trở lại sau từ 8 đến 10 tuần điều trị phục hồi.
Đứt cơ hoàn toàn hoặc tách cơ khỏi xương: Lúc này, một vết lõm sâu sẽ xuất hiện rõ rệt tại vùng bị thương do cơ co rút lại, khiến bộ phận đó hoàn toàn bất động. Phương pháp điều trị duy nhất là giữ bất động và nhanh chóng chuyển đến bệnh viện để bác sĩ phẫu thuật khâu nối lại cơ hoặc cố định lại vào xương.
2. Các chấn động và tụ máu dưới da
Máu bầm (Vết bầm tím): Hiện tượng này xảy ra do mạch máu nhỏ bị vỡ làm máu thoát ra và tụ lại dưới da. Vết thương thường không sưng to, chuyển màu từ đỏ sang xanh tím rồi vàng nhạt trước khi biến mất hoàn toàn sau 2-3 tuần. Bạn có thể chườm lạnh để giảm đau và xoa bóp nhẹ nhàng bằng thuốc mỡ chứa tinh chất arnica sau vài ngày.
Sưng tụ máu: Do đứt các mạch máu lớn hơn, máu tích tụ nhanh tại một điểm tạo thành cục u nổi rõ. Khi gặp tình huống này, hãy bình tĩnh chườm đá lạnh và dùng lực ấn nhẹ lên cục u để cầm máu và hạn chế xuất huyết lan rộng. Đối với những trường hợp tụ máu nghiêm trọng, việc can thiệp y khoa để chọc hút máu tụ là vô cùng cần thiết.
3. Các chấn thương khớp và dây chằng
Trật khớp và tổn thương dây chằng: Khi thực hiện các động tác sai tư thế, xương có thể bị lệch ra khỏi ổ khớp, kéo theo tổn thương hệ thống dây chằng xung quanh. Tùy thuộc vào mức độ, dây chằng có thể bị giãn, đứt một phần gây sưng đau, hoặc đứt hoàn toàn, bong khỏi đầu xương. Với trường hợp nhẹ, bạn chỉ cần chườm đá và nghỉ ngơi, tạm ngưng vận động ít nhất 8-10 ngày. Tuy nhiên, nếu khớp sưng to và đau dữ dội, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức.
Hình ảnh minh họa tình trạng đứt dây chằng chéo trước khớp gối.
Rã khớp (Sai khớp nghiêm trọng): Đây là tình trạng đầu xương lệch hoàn toàn khỏi ổ khớp làm giãn hoặc rách nghiêm trọng các dây chằng và bao khớp. Biểu hiện là cơn đau dữ dội, sưng phù nhanh chóng, bầm tím diện rộng và mất hoàn toàn khả năng vận động. Cách sơ cứu an toàn là chườm đá hoặc áp gạc lạnh, cố định nhẹ khớp bị thương rồi đưa ngay đến bệnh viện. Đặc biệt lưu ý: Tuyệt đối không tự ý nắn chỉnh khớp tại nhà!
Bên cạnh đó, các tổn thương liên quan trực tiếp đến xương như viêm màng xương, viêm gân, dập xương hay gãy xương đều là những chấn thương cực kỳ nguy hiểm. Người bệnh tuyệt đối không được chủ quan hay tự ý áp dụng các mẹo dân gian sai cách. Việc đến bệnh viện và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa chính là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe của bạn.
Originally posted 2010-12-15 11:56:57.
