Gần đây, tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, thuốc lá điện tử đang được quảng cáo rầm rộ như một “thần dược” hỗ trợ cai thuốc hiệu quả, thỏa mãn cơn thèm nicotine mà không gây ung thư phổi. Tuy nhiên, sự thật đằng sau những lời quảng cáo này là gì? Liệu sản phẩm này đã được kiểm định an toàn hay đang ẩn chứa hiểm họa khôn lường cho sức khỏe?
Thuốc lá điện tử – Giải pháp cai thuốc hoàn hảo hay chỉ là chiêu trò quảng cáo?
Ra đời từ năm 2008 bởi các nhà khoa học tại Đại học Tổng hợp Oakland (New Zealand), thuốc lá điện tử (hay còn gọi là E-cigarette, E-cig, thuốc lá không khói) hoạt động bằng cách sấy nóng dung dịch hóa chất bên trong thiết bị để tạo ra luồng hơi chứa nicotine truyền vào cơ thể người hút. Cơ chế này được quảng cáo là giúp người nghiện thỏa mãn cơn thèm mà không giải phóng khói độc hại ra môi trường xung quanh.
Trên thị trường internet, dòng sản phẩm này được săn đón nồng nhiệt nhờ những lời rao đầy cuốn hút như “kiểu dáng thời trang đẳng cấp” hay “giải pháp loại bỏ hoàn toàn độc tố của thuốc lá”. Một bộ sản phẩm nhập khẩu tiêu chuẩn thường gồm hai phần: thân máy và đầu lọc chứa nicotine hóa lỏng kết hợp hương liệu thơm.
Thiết bị có thiết kế tương tự một điếu thuốc thật. Bên trong thân thuốc tích hợp mạch vi xử lý kích hoạt bộ phận phun sương khi người dùng hít vào, hòa tan nicotine từ đầu lọc đưa vào miệng. Để tăng tính chân thật, đầu điếu thuốc còn được trang bị đèn LED đỏ phát sáng mô phỏng đốm lửa và tỏa ra làn khói giả từ hơi nước. Toàn bộ hệ thống này vận hành bằng một viên pin có thể sạc lại.
Mức giá của thuốc lá điện tử khá đa dạng, dao động từ 790.000 đồng đến 1.280.000 đồng tùy dòng. Đặc biệt, tẩu thuốc điện tử cao cấp có giá lên tới 1.590.000 đồng, và dòng chuyên biệt cho phái nữ có giá khoảng 890.000 đồng. Đầu lọc thay thế có giá từ 50.000 đến 80.000 đồng/cái, mỗi đầu đáp ứng khoảng 300 lần rít, tương đương một bao thuốc lá thông thường.
Nhiều người bán khẳng định đây là giải pháp tối ưu loại bỏ hơn 4.000 chất độc hại có trong khói thuốc lá truyền thống, giúp người dùng cai nghiện dần dần như phương pháp nhai kẹo cao su nicotine. Nhiều người tìm mua vì tò mò hoặc với hy vọng hạn chế được cơn thèm thuốc lá truyền thống mà không gây khó chịu cho người xung quanh.
Mối nguy hại tiềm ẩn: Thuốc lá điện tử vẫn gây nghiện và độc hại
Tác nhân chính gây hại và gây nghiện trong thuốc lá truyền thống chính là nicotine. Dù được quảng cáo là giải pháp thay thế an toàn, thuốc lá điện tử thực chất vẫn chứa hàm lượng nicotine dao động từ 6mg đến 18mg mỗi điếu, đồng nghĩa với việc mối nguy hại cho sức khỏe chưa bao giờ biến mất.
Năm 2009, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã tiến hành kiểm tra ngẫu nhiên sản phẩm của hai nhà sản xuất thuốc lá điện tử lớn. Kết quả cho thấy hàm lượng nicotine thực tế không hề trùng khớp với thông tin công bố trên nhãn mác. Đáng lo ngại hơn, cơ quan này vẫn phát hiện thấy nicotine trong các đầu lọc dán nhãn “không chứa nicotine”, đồng thời tìm thấy các hoạt chất gây ung thư tương tự như trong thuốc lá thông thường. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đưa ra tuyên bố chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào xác thực thuốc lá điện tử là liệu pháp cai thuốc lá an toàn.
Dù là thuốc lá truyền thống hay thuốc lá điện tử, sức khỏe của người dùng vẫn bị đe dọa nghiêm trọng
Đến năm 2010, Cơ quan An toàn Vệ sinh Thực phẩm và Y tế Pháp (AFSSAPS) đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp: thuốc lá điện tử chứa nhiều hóa chất chưa được kiểm định rõ ràng, nổi bật là propylene glycol – một loại dung môi có khả năng gây kích ứng và dị ứng mạnh. AFSSAPS khuyến cáo mạnh mẽ người tiêu dùng, đặc biệt là phụ nữ mang thai và cho con bú, tuyệt đối tránh xa sản phẩm này do nguy cơ nhiễm độc thai nhi.
Nghiên cứu của Đại học California (Mỹ) cũng chỉ ra hàng loạt lỗi kỹ thuật trong thiết kế bộ phun sương và thân máy của nhiều mẫu thuốc lá điện tử, đồng thời kêu gọi các cơ quan quản lý loại bỏ sản phẩm này khỏi thị trường cho đến khi độ an toàn của chúng được chứng minh một cách minh bạch.
Về mặt lý thuyết, việc hóa hơi nicotine dạng sương ít tạo ra chất độc hơn quá trình đốt cháy sợi thuốc lá. Nhưng thực tế, các thành phần hóa học thực sự có trong làn khói giả đó vẫn là một ẩn số lớn. Nhiều người dùng chia sẻ rằng thuốc lá điện tử không mang lại cảm giác chân thật, khiến họ không thể từ bỏ thói quen cầm điếu thuốc và cuối cùng vẫn phải quay lại với thuốc lá truyền thống.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Trung ương, nicotine trong cả hai loại thuốc lá đều có khả năng gây nghiện cực cao. Việc tiếp tục duy trì thói quen đưa điếu thuốc lên miệng hít nhả khói sẽ khiến người dùng không thể cai nghiện triệt để, thậm chí dẫn đến tình trạng nguy hiểm hơn: nghiện đồng thời cả thuốc lá truyền thống lẫn thuốc lá điện tử.
Originally posted 2012-07-12 05:34:20.
