Khi tuổi tác ngày càng cao, các cơ quan trong cơ thể dần bước vào quá trình lão hóa tự nhiên, và hệ thống thính giác cũng không ngoại lệ. Đây chính là lý do vì sao rất nhiều người cao tuổi gặp phải tình trạng lãng tai, nghe kém, gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và giao tiếp hằng ngày.
Lão thính là gì?
Lão thính (hay còn gọi là điếc tuổi già) là sự suy giảm thính lực tiến triển theo tuổi tác. Từ sau tuổi 50, da ống tai ngoài có xu hướng teo lại, mất nước và dễ tích tụ ráy tai tạo thành nút ráy tai. Đồng thời, màng nhĩ trở nên dày đục, mất đi độ bóng và có thể xuất hiện các mảng xơ nhĩ. Chuỗi xương con trong tai giữa cũng bị xốp và canxi hóa, làm giảm khả năng dẫn truyền âm thanh.
Bên cạnh đó, quá trình lão hóa còn gây tổn thương nghiêm trọng đến các tế bào lông nghe ở tai trong, dây thần kinh thính giác cùng các mạch máu nuôi dưỡng. Sự xơ hóa và hẹp dần của các ống xương mà dây thần kinh đi qua khiến chúng bị chèn ép, đẩy nhanh tốc độ suy giảm thính lực. Do đó, tuổi càng cao thì mức độ nghe kém của người bệnh càng trở nên trầm trọng.
Làm sao để phát hiện sớm tình trạng lão thính?
Suy giảm thính lực ở người già thường diễn ra rất âm thầm và chậm rãi, khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Bạn nên đưa người thân đi kiểm tra thính lực ngay nếu nhận thấy các dấu hiệu dưới đây:
- Chỉ nghe rõ trong môi trường yên tĩnh hoặc khi nói chuyện trực tiếp với một người, nhưng gặp khó khăn lớn ở nơi đông người.
- Không nghe được hoặc chỉ nghe bập bõm từng câu, từng chữ đứt quãng tại những không gian rộng như nhà hát, phòng họp, sân khấu.
- Thường xuyên vặn âm lượng tivi, radio rất to trong khi người xung quanh cảm thấy khó chịu.
- Gặp khó khăn khi trò chuyện cùng gia đình, bạn bè; liên tục yêu cầu đối phương lặp lại câu nói.
- Luôn phải ghé sát tai hoặc hướng đầu về phía người nói mới có thể nghe được.
- Khó phân biệt các phát âm nhẹ hoặc các từ ở cuối câu.
Đeo máy trợ thính phù hợp giúp cải thiện đáng kể chức năng nghe và chất lượng cuộc sống hằng ngày.
Chế độ dinh dưỡng giúp làm chậm quá trình lão thính
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng chế độ ăn uống thiếu khoa học cũng là tác nhân thúc đẩy tình trạng điếc tuổi già. Việc chủ động điều chỉnh dinh dưỡng từ sớm sẽ hỗ trợ bảo vệ thính lực hiệu quả:
- Thực phẩm giàu sắt: Sắt giúp giãn mạch máu, làm mềm hồng cầu, đảm bảo lưu lượng máu cung cấp cho tai đầy đủ. Từ tuổi trung niên, nên bổ sung mộc nhĩ đen, gan động vật, thịt nạc, rau chân vịt, rau cần…
- Thực phẩm giàu kẽm: Kẽm đóng vai trò thiết yếu đối với chức năng của ốc tai. Sau 60 tuổi, hàm lượng kẽm giảm mạnh làm ảnh hưởng sức nghe. Hãy bổ sung kẽm qua các nguồn thực phẩm như cá, đậu nành, hải sản, cà rốt và rau cải.
- Bổ sung Vitamin D: Giúp bảo vệ cấu trúc xương tai. Vitamin D2 có nhiều trong các loại nấm, mộc nhĩ trắng. Vitamin D3 dồi dào trong gan cá biển, trứng và gan động vật. Ngoài ra, việc thường xuyên tắm nắng nhẹ buổi sáng cũng giúp cơ thể tự tổng hợp Vitamin D3.
Máy trợ thính – Giải pháp hàng đầu cải thiện sức nghe
Đối với người cao tuổi bị lão thính, máy trợ thính là giải pháp hữu hiệu nhất giúp khôi phục khả năng giao tiếp. Nếu bị suy giảm thính lực cả hai bên tai, các bác sĩ khuyên nên đeo hai máy trợ thính để giúp não bộ cảm nhận và định vị âm thanh hoàn hảo hơn.
Phân loại máy trợ thính phổ biến hiện nay
- Theo kiểu dáng: Máy hộp, máy đeo sau tai (BTE), máy đeo trong tai (ITE, ITC, CIC, Lyric).
- Theo công nghệ: Máy trợ thính Analog và máy trợ thính kỹ thuật số.
Sử dụng máy trợ thính đúng cách để đạt hiệu quả cao
- Thường xuyên kiểm tra tình trạng hoạt động của máy và dung lượng pin.
- Tránh làm rơi máy, không để máy ở nơi ẩm ướt hoặc có nhiệt độ cao.
- Sử dụng đúng loại pin chuyên dụng và vệ sinh thiết bị sạch sẽ hằng ngày.
- Bảo dưỡng và kiểm tra định kỳ tại các trung tâm thính học uy tín.
Những thắc mắc thường gặp về máy trợ thính
Máy trợ thính có khôi phục thính lực hoàn toàn không?
Máy trợ thính không chữa khỏi bệnh điếc hoàn toàn mà chỉ là thiết bị hỗ trợ khuếch đại âm thanh, giúp người khiếm thính nghe được những âm thanh mà bình thường họ bỏ lỡ.
Đeo máy trợ thính có làm tai bị điếc nặng hơn không?
Máy trợ thính kỹ thuật số nếu được đo khám và hiệu chỉnh chính xác theo thính lực đồ bởi chuyên gia sẽ hoàn toàn an toàn, không gây tổn hại hay làm suy giảm sức nghe của tai.
Trường hợp điếc nhẹ có cần đeo máy không?
Người điếc nhẹ (mất thính lực khoảng 20 – 40dB) vẫn có thể nghe bình thường khi giao tiếp gần, nhưng sẽ gặp khó khăn khi dự hội thảo, lớp học hay hội họp. Đeo máy lúc này giúp nâng cao hiệu quả làm việc và học tập.
Tại sao một số người đeo máy vẫn không cải thiện được nhiều?
Hiệu quả cải thiện phụ thuộc lớn vào mức độ khiếm thính. Đối với trường hợp điếc quá nặng, người bệnh cần kết hợp thêm việc quan sát khẩu hình miệng, ngôn ngữ ký hiệu hoặc cân nhắc phương án cấy điện cực ốc tai.
Người mới bắt đầu mất bao lâu để làm quen với máy?
Ban đầu, việc đeo thiết bị lạ vào tai sẽ gây cảm giác khó chịu. Hãy tập thích nghi dần bằng cách đeo từ 2 – 3 tiếng mỗi ngày trong tuần đầu tiên, sau đó tăng dần thời gian. Thông thường sau khoảng 1 tháng, bạn có thể sử dụng máy thoải mái cả ngày.
Bài trắc nghiệm tự đánh giá khả năng nghe
Nếu bạn hoặc người thân có từ 2 câu trả lời “Có” cho các câu hỏi dưới đây, hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ thính học chuyên khoa để được kiểm tra:
- Bạn có thấy khó nghe rõ ràng khi đàm thoại qua điện thoại không?
- Bạn cảm thấy nghe bằng một bên tai rõ hơn hẳn bên tai còn lại?
- Bạn gặp khó khăn khi theo dõi câu chuyện có nhiều người cùng nói một lúc?
- Người thân thường xuyên phàn nàn bạn mở tivi hoặc radio quá to?
- Bạn cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi khi phải tập trung lắng nghe người khác nói?
- Bạn khó nghe rõ trong môi trường ồn ào như nhà hàng, quán cà phê?
- Bạn có thường xuyên bị ù tai, chóng mặt hay đau đầu không?
- Bạn có hay phải nhờ người khác lặp lại lời họ vừa nói?
- Mọi người xung quanh nhận xét bạn thường xuyên bỏ sót thông tin khi trò chuyện?
- Bạn có cảm giác người đối diện đang nói lầm bầm, không rõ chữ?
- Bạn thường xuyên hiểu sai câu hỏi hoặc ý kiến của người khác?
- Bạn thấy giọng nói của phụ nữ và trẻ em rất khó nghe?
