Cơn ho dai dẳng vào ban đêm không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ, khiến cơ thể mệt mỏi và suy giảm hệ miễn dịch. Tại sao tình trạng này lại trở nên tồi tệ hơn khi bạn lên giường đi ngủ, và làm thế nào để dứt điểm cơn ho? Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và các giải pháp hiệu quả từ chuyên gia y tế ngay dưới đây.
Tại sao bạn lại bị ho nhiều hơn vào ban đêm?
Theo Tiến sĩ Vontrelle Roundtree (Phó giám đốc y tế tại MDLIVE), giấc ngủ là thời gian cơ thể sản xuất các cytokine – loại protein giúp hệ miễn dịch chống lại virus và vi khuẩn. Việc bị đánh thức liên tục bởi các cơn ho sẽ làm gián đoạn quá trình này, khiến cơ thể khó phục hồi hơn. Bên cạnh đó, ho đêm còn gây khô họng, chảy nước mũi sau và tạo cảm giác bứt rứt, khó chịu.
Có nhiều nguyên nhân khiến cơn ho bùng phát mạnh mẽ vào ban đêm:
- Tư thế nằm: Khi bạn nằm xuống, trọng lực không còn hỗ trợ việc đẩy chất nhầy xuống dạ dày. Dịch tiết từ mũi tích tụ ở sau cổ họng (chảy nước mũi sau), kích thích phản xạ ho.
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Tư thế nằm phẳng khiến axit dạ dày dễ dàng trào ngược lên thực quản và cổ họng, gây kích ứng và kích hoạt cơn ho.
- Nhịp sinh học cơ thể: Hệ miễn dịch hoạt động mạnh hơn vào ban đêm và sáng sớm để chống lại mầm bệnh. Phản ứng tự nhiên này vô tình làm tăng các triệu chứng như nghẹt mũi, sốt và ho.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc điều trị huyết áp cao (như thuốc ức chế men chuyển ACE) có tác dụng phụ phổ biến là gây ho khan.
- Các bệnh lý khác: Hen suyễn, dị ứng, suy tim hoặc ngưng thở khi ngủ cũng là những tác nhân hàng đầu.
12 mẹo đơn giản giúp giảm ho vào ban đêm hiệu quả tại nhà
Để cải thiện giấc ngủ và làm dịu cổ họng, bạn có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ dưới đây:
- Bổ sung đủ nước cho cơ thể: Uống nhiều nước giúp làm loãng chất nhầy trong đường hô hấp. Bạn cũng có thể bổ sung các loại trái cây mọng nước như dưa hấu, dứa, cam, dâu tây.
- Uống trà thảo dược ấm với mật ong và chanh: Sự kết hợp này rất hiệu quả cho người bị ho do nhiễm trùng đường hô hấp hoặc dị ứng. Mật ong giúp làm dịu niêm mạc họng, trong khi chanh có tính kháng viêm cao.
- Sử dụng mật ong nguyên chất: Mật ong là liều thuốc giảm ho tự nhiên tuyệt vời, giúp giảm cả tần suất lẫn mức độ nghiêm trọng của cơn ho.
- Sử dụng kẹo ngậm ho: Kẹo ngậm kích thích tiết nước bọt, giữ ẩm cho cổ họng và giảm cảm giác ngứa ngáy tức thì.
- Tắm nước ấm trước khi ngủ: Hơi nước nóng hoạt động như một máy xông tự nhiên, giúp làm ẩm đường thở và hóa lỏng chất nhầy trong mũi.
- Điều chỉnh chế độ ăn uống (đối với người bị trào ngược): Tránh ăn các món nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc ăn quá muộn. Nên kết thúc bữa ăn ít nhất 3 giờ trước khi ngủ và bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, tính kiềm như chuối, khoai lang, bông cải xanh.
- Sử dụng thuốc giảm tiết axit không kê đơn: Các loại thuốc như kháng axit hoặc famotidine, omeprazole giúp hạn chế axit trào ngược kích ứng cổ họng.
- Dùng thuốc kháng histamine: Nếu ho do dị ứng hoặc chảy nước mũi sau, thuốc kháng histamine (như Benadryl hoặc Claritin) sẽ giúp làm khô chất nhầy, giảm kích ứng họng.
- Kê cao đầu khi ngủ: Nâng cao đầu giường hoặc kê thêm gối từ 10-15 cm. Độ nghiêng này sẽ giúp trọng lực giữ axit dạ dày và chất nhầy không tràn lên cổ họng.
- Sử dụng máy tạo độ ẩm: Đặt máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ và duy trì ở mức 40% – 50%. Độ ẩm vừa phải sẽ ngăn ngừa khô họng mà không làm tăng nguy cơ nấm mốc.
- Dọn dẹp phòng ngủ, giảm tác nhân dị ứng: Lau bụi thường xuyên, giặt ga trải giường bằng nước nóng và không cho thú cưng vào phòng ngủ để hạn chế bụi mịn và lông động vật.
- Cân nhắc dùng thuốc ho không kê đơn (OTC): Thuốc chứa dextromethorphan giúp ức chế phản xạ ho, trong khi thuốc chứa pseudoephedrine hỗ trợ giảm chảy nước mũi sau. Hãy tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng.
Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ?
Dù các biện pháp trên rất hữu ích, bạn vẫn nên nhanh chóng đến gặp bác sĩ nếu cơn ho kéo dài trên vài tuần không giảm, hoặc xuất hiện kèm theo các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau:
- Đau tức ngực, khó thở hoặc thở khò khè.
- Sốt cao dai dẳng, buồn nôn.
- Ho ra máu.
- Sưng tấy ở chân.
Việc thăm khám kịp thời sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ và có phác đồ điều trị phù hợp nhất để bảo vệ sức khỏe của bạn.
