Nguy cơ tàn phế vì chủ quan trước chấn thương đứt gân bánh chè
Đứt gân bánh chè là một tai nạn nghiêm trọng thường xảy ra trong quá trình lao động và sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, rất nhiều người bệnh vì chủ quan hoặc tự ý điều trị sai cách dẫn đến việc thăm khám muộn khi khớp gối không thể duỗi thẳng. Tại Khoa Chấn thương chỉnh hình II, Bệnh viện Việt Đức, các bác sĩ đã áp dụng thành công kỹ thuật tái tạo gân bánh chè bị đứt đến muộn bằng mảnh ghép gân Hamstrings tự thân, mang lại cơ hội vận động bình thường cho nhiều bệnh nhân.
Hành trình tìm lại đôi chân sau chấn thương nghiêm trọng
Anh Đoàn Văn T. (40 tuổi, trú tại Kiến Xương, Thái Bình) là một trường hợp điển hình. Năm 2006, anh bị ngã xe khiến đầu gối đập mạnh xuống đất gây sưng đau dữ dội. Thay vì đến bệnh viện, anh lại tự ý đắp thuốc lá, uống thuốc nam, thậm chí đi hút dịch khớp tại các phòng khám tư. Hậu quả là tình trạng gối ngày càng tồi tệ, chân không thể duỗi thẳng, đi lại phải phụ thuộc hoàn toàn vào nạng.
Chỉ đến khi được giới thiệu lên Bệnh viện Việt Đức, anh mới được chẩn đoán chính xác và tiến hành phẫu thuật tái tạo gân bánh chè bằng gân Hamstrings tự thân. Sau gần 3 tháng kiên trì tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng, anh T. đã có thể duỗi thẳng gối, đi lại bình thường mà không cần nạng hỗ trợ.
Hình ảnh chụp X-quang cho thấy xương bánh chè bị di lệch lên cao đáng kể.
Ưu điểm vượt trội của phương pháp tái tạo gân bánh chè bằng gân Hamstrings
Theo TS.BS. Nguyễn Mạnh Khánh, đối với những ca đứt gân bánh chè phát hiện muộn, phẫu thuật tái tạo gân là chỉ định bắt buộc để khôi phục chức năng khớp gối. Đây là một tổn thương ít gặp nhưng vô cùng phức tạp.
Hiện nay có nhiều phương pháp can thiệp, nhưng việc sử dụng gân Hamstrings tự thân (gân thon và gân cơ bán gân) sở hữu những ưu điểm vượt trội hơn cả:
- Độ an toàn cao: Sử dụng gân tự thân giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ thải ghép hoặc lây nhiễm chéo so với việc dùng gân đồng loại từ người hiến tặng.
- Tối ưu chi phí: Không phát sinh chi phí mua mảnh ghép đồng loại đắt đỏ.
- Ít xâm lấn chân lành: So với phương pháp lấy gân bánh chè từ chân lành gây ảnh hưởng đến vận động cả hai chân, lấy gân Hamstrings hạn chế tối đa tổn thương thứ phát.
- Độ bền cao: Gân Hamstrings khi chập đôi có kích thước và độ chịu lực rất lớn, đảm bảo khả năng duỗi gối vững chắc sau phục hồi.
Quy trình kỹ thuật và vai trò của tập phục hồi chức năng
Quá trình phẫu thuật được tiến hành tỉ mỉ: Các bác sĩ sẽ bộc lộ vùng tổn thương, làm sạch các tổ chức xơ dính, lấy gân Hamstrings tự thân chập đôi để đo kích thước. Tiếp theo, tạo đường hầm trong xương bánh chè rồi luồn mảnh ghép qua, cố định chắc chắn. Khớp gối sau đó sẽ được bảo vệ tạm thời bằng chỉ thép và bất động trong bột khoảng 3-4 tuần.
Bên cạnh tay nghề phẫu thuật, TS.BS Nguyễn Mạnh Khánh nhấn mạnh việc tập phục hồi chức năng sau mổ chiếm đến 25 – 30% tỷ lệ thành công, giúp bệnh nhân nhanh chóng lấy lại biên độ gấp duỗi gối tối đa.
Cách phát hiện sớm đứt gân bánh chè và phòng ngừa biến chứng
Đứt gân bánh chè thường xảy ra sau chấn thương trực tiếp (đập gối) hoặc gián tiếp (gấp gối đột ngột). Triệu chứng điển hình nhất là mất hoàn toàn khả năng duỗi gối chủ động (người bệnh không thể tự nhấc chân thẳng lên khi đang nằm). Khi có dấu hiệu này, người bệnh cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được chẩn đoán sớm.
Đặc biệt, những người có tiền sử viêm gân bánh chè, gút, viêm khớp dạng thấp hoặc lạm dụng tiêm Corticoid vào khớp gối cần cực kỳ cẩn trọng, tránh các vận động gập duỗi gối quá mạnh và đột ngột vì đây là nhóm đối tượng có nguy cơ đứt gân rất cao.
