Tê chân tay là một hiện tượng vô cùng phổ biến trong đời sống hàng ngày. Nó có thể chỉ là cảm giác tê rần nhất thời do đứng ngồi sai tư thế, nhưng cũng có thể là hồi chuông cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm kèm theo cảm giác đau buốt, khó chịu. Việc phát hiện sớm nguyên nhân sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa và tránh được những hậu quả nghiêm trọng về sau.
Những nguyên nhân chính gây tê chân tay bạn không nên chủ quan
Theo các nghiên cứu y khoa, triệu chứng tê chân tay xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, có tới 30% ca bệnh viêm thần kinh ngoại vi gây tê bì là do bệnh đái tháo đường. Ước tính khoảng 2/3 bệnh nhân tiểu đường gặp phải các tổn thương thần kinh từ nhẹ đến nghiêm trọng. Bên cạnh đó, 30% trường hợp tê bì khác không rõ căn nguyên và 40% còn lại xuất phát từ các yếu tố chủ yếu sau đây:
1. Đứng hoặc ngồi lâu ở một tư thế
Việc duy trì một tư thế quá lâu sẽ gây chèn ép mạch máu và dây thần kinh, làm giảm lưu lượng máu cung cấp đến các chi, dẫn đến cảm giác tê bì tạm thời.
2. Thiếu máu cục bộ do xơ vữa động mạch
Các mảng bám tích tụ trong lòng mạch do chứng xơ vữa động mạch sẽ cản trở quá trình lưu thông máu đến vùng chân, tay, gây ra tình trạng thiếu oxy và dưỡng chất tại các mô cơ.
3. Hội chứng kẹt dây thần kinh
Các hội chứng phổ biến như hội chứng ống cổ tay, liệt dây thần kinh trụ, dây thần kinh xương mác hay dây thần kinh quay là thủ phạm hàng đầu khiến bạn thường xuyên bị tê mỏi cánh tay và các ngón tay.
4. Các bệnh lý hệ thống nguy hiểm
Rối loạn chức năng thận, bệnh gan, các bệnh về máu, rối loạn mô liên kết, viêm nhiễm mạn tính, mất cân bằng hormone hay sự xuất hiện của các khối u (lành tính hoặc ác tính) chèn ép lên dây thần kinh đều có thể gây ra hiện tượng tê chân tay.
5. Cơ thể thiếu hụt Vitamin
Các loại vitamin nhóm B (B1, B6, B12) và Vitamin E đóng vai trò cốt lõi đối với sức khỏe hệ thần kinh. Việc thiếu hụt vitamin B12 dễ dẫn đến thiếu máu và viêm thần kinh ngoại vi. Ngược lại, việc lạm dụng hoặc thừa vitamin B6 cũng có thể gây phản tác dụng, dẫn đến tê đầu ngón tay, ngón chân.
6. Nghiện rượu và lạm dụng chất kích thích
Người nghiện rượu thường có chế độ ăn uống thiếu chất, dẫn đến thiếu hụt các vitamin thiết yếu. Bản thân chất cồn trong rượu cũng là một độc tố trực tiếp hủy hoại các tế bào thần kinh.
7. Nhiễm độc tố từ môi trường và thuốc điều trị
Tiếp xúc với các kim loại nặng như chì, arsen, thủy ngân, thallium hoặc các hóa chất công nghiệp độc hại là nguyên nhân tiềm ẩn. Ngoài ra, tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị như hóa trị ung thư, thuốc kháng sinh hay kháng virus cũng gây tê bì chi.
8. Các bệnh truyền nhiễm và tự miễn
Nhiễm virus Zona, Herpes, HIV/AIDS hoặc mắc các bệnh tự miễn như hội chứng Guillain-Barre, bệnh lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp cũng là tác nhân phổ biến gây tổn thương dây thần kinh ngoại biên.
Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay lập tức?
Bạn không nên chủ quan chịu đựng tình trạng tê chân tay kéo dài. Hãy đến ngay các cơ sở y tế uy tín để thăm khám nếu triệu chứng này đi kèm với các dấu hiệu bất thường sau:
- Không thể nhấc nổi cánh tay hoặc chân, vận động khó khăn.
- Cơ thể mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt hoặc co cơ đột ngột.
- Rơi vào trạng thái lơ mơ, mất tỉnh táo dù chỉ trong thời gian ngắn.
- Tần suất đi tiểu nhiều hơn bình thường hoặc cảm giác tê tăng mạnh khi đi bộ.
Phương pháp chẩn đoán và điều trị tê chân tay hiệu quả
Chẩn đoán chính xác nguyên nhân
Để tìm ra căn nguyên chính xác, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác tiền sử bệnh lý, thói quen sinh hoạt và môi trường làm việc của bạn. Sau đó, các chỉ định cận lâm sàng sẽ được thực hiện bao gồm: xét nghiệm máu (để kiểm tra tiểu đường, mức vitamin, chức năng gan thận), kiểm tra hoạt động điện sinh lý thần kinh. Trong một số trường hợp cần thiết, chụp CT, chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc sinh thiết da sẽ được áp dụng.
Cách cải thiện và phòng ngừa tê chân tay tại nhà
Bên cạnh việc điều trị theo phác đồ của bác sĩ, bạn có thể áp dụng một số mẹo đơn giản sau để lưu thông khí huyết, giảm nhanh cảm giác tê bì:
- Ngâm tay chân với nước ấm: Pha một chút muối ấm giúp giãn nở mạch máu, tăng cường tuần hoàn.
- Bài tập vận động nhanh: Thực hiện động tác nắm chặt bàn tay rồi xòe mạnh thẳng các ngón tay và cánh tay liên tục.
- Massage xoa bóp: Dùng tay trái xoa bóp nhẹ nhàng cho tay phải và ngược lại để kích thích các dây thần kinh.
- Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Dùng bàn massage hoặc hai quả bóng nhỏ lăn đều trong lòng bàn tay, bàn chân để lưu thông khí huyết.
- Xây dựng lối sống lành mạnh: Duy trì cân nặng hợp lý, áp dụng chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng, hạn chế tối đa bia rượu và đặc biệt là bỏ thuốc lá (vì chất nicotin làm co mạch, giảm tưới máu đến các dây thần kinh ngoại vi).
Originally posted 2010-10-06 06:29:57.
